NALANE EA TŠEBELISO EA TUNGSTEN

NALANE EA TŠEBELISO EA TUNGSTEN

 

Lintho tse sibolotsoeng tšebelisong ea tungsten li ka amahanngoa ka mokhoa o sa tobang le masimo a mane: lik'hemik'hale, tšepe le metsoako e mengata ea tšepe, li-filament le li-carbide.

 1847: Matswai a tungsten a sebediswa ho etsa k'hothone e mebala le ho etsa diaparo tse sebediswang bakeng sa dibaesekopo le merero e meng e sa tjheseng.

 1855: Ts'ebetso ea Bessemer ea qaptjoa, e lumellang tlhahiso e kholo ea tšepe. Ka nako e ts'oanang, litšepe tsa pele tsa tungsten li ntse li etsoa Austria.

 1895: Thomas Edison o ile a batlisisa bokgoni ba thepa ba ho tjhaja ha e pepeseditswe mahlaseling a X, mme a fumana hore calcium tungstate ke ntho e sebetsang ka ho fetisisa.

 1900: Tšepe e Potlakileng ka Lebelo le Phahameng, motsoako o khethehileng oa tšepe le tungsten, e bontšoa Pontšong ea Lefatše Paris. E boloka thatafalo ea eona mochesong o phahameng, e loketse ho sebelisoa lisebelisoa le mechini.

 1903: Likhoele tse ka mabone le mabone e ne e le tšebeliso ea pele ea tungsten e ileng ea sebelisa ntlha ea eona e phahameng haholo ea ho qhibiliha le ho tsamaisa motlakase. Bothata feela ke bofe? Maiteko a pele a ile a fumana hore tungsten e fokola haholo hore e ka sebelisoa hohle.

 1909: William Coolidge le sehlopha sa hae ho General Electric, US, ba atlehile ho sibolla mokhoa o hlahisang li-filament tsa tungsten tse ductile ka kalafo e loketseng ea mocheso le ts'ebetso ea mechini.

 1911: Tsamaiso ea Coolidge e ile ea rekisoa, 'me ka nako e khutšoanyane mabone a tungsten a ile a hasana lefatšeng ka bophara a hlomelitsoe ka lithapo tsa tungsten tse ductile.

 1913: Khaello ea litaemane tsa indasteri Jeremane nakong ea Ntoa ea Bobeli ea Lefatše e ile ea etsa hore bafuputsi ba batle mokhoa o mong oa ho sebelisa litaemane, tse sebelisetsoang ho hula terata.

 1914: “E ne e le tumelo ea litsebi tse ling tsa sesole sa Mabotho a Kopaneng hore ka likhoeli tse tšeletseng Jeremane e tla be e feletsoe ke lithunya. Mabotho a Kopaneng a ile a fumana kapele hore Jeremane e ntse e eketsa tlhahiso ea eona ea libetsa 'me ka nakoana e ne e fetile tlhahiso ea Mabotho a Kopaneng. Phetoho ena e ne e bakoa ke tšebeliso ea eona ea lisebelisoa tsa tšepe tse lebelo le phahameng tsa tungsten le tungsten. Ho makatsang ha Mabotho a Brithani ke hore tungsten e sebelisitsoeng joalo, eo hamorao e ileng ea fumanoa, e ne e tsoa haholo-holo Merafong ea bona ea Cornish e Cornwall.” – Ho tsoa bukeng ea KC Li ea 1947 e reng “TUNGSTEN”

 1923: Khamphani ea motlakase ea Jeremane e fana ka patent bakeng sa tungsten carbide, kapa hardmetal. E entsoe ka ho "samente" lithollo tse thata haholo tsa tungsten monocarbide (WC) ka har'a matrix ea binder ea tšepe e thata ea cobalt ka ho sintering ea mokelikeli.

 

Sephetho se fetotse nalane ea tungsten: thepa e kopanyang matla a maholo, ho tiea le ho thatafala ho hoholo. Ha e le hantle, tungsten carbide e thata haholo, thepa ea tlhaho feela e ka e ngoapang ke daemane. (Carbide ke ts'ebeliso ea bohlokoa ka ho fetisisa bakeng sa tungsten kajeno.)

 

Lilemong tsa bo-1930: Ho ile ha hlaha mekhoa e mecha bakeng sa metsoako ea tungsten indastering ea oli bakeng sa ho phekola oli e tala ka metsi.

 1940: Ho qalisoa ntshetsopele ya di-superalloy tse thehilweng tshepeng, nickel le cobalt, ho tlatsa tlhoko ya thepa e ka mamellang mocheso o makatsang wa dienjene tsa jete.

 1942: Nakong ea Ntoa ea II ea Lefatše, Majeremane e bile a pele ho sebelisa khubu ea tungsten carbide liqhomaneng tse phunyang lihlomo tse lebelo le phahameng. Litanka tsa Brithani li ile tsa batla li "qhibiliha" ha li otloa ke liqhomane tsena tsa tungsten carbide.

 1945: Thekiso ea selemo le selemo ea mabone a incandescent ke limilione tse 795 ka selemo ho la US

 Lilemo tsa bo-1950: Nakong ena, tungsten e eketsoa ka har'a li-superalloy ho ntlafatsa ts'ebetso ea tsona.

 Lilemong tsa bo-1960: Ho hlahile di-catalyst tse ntjha tse nang le metsoako ya tungsten ho phekola dikgase tse tswang mosi indastering ya oli.

 1964: Ntlafatso ea bokhoni le tlhahiso ea mabone a incandescent e fokotsa litšenyehelo tsa ho fana ka leseli le fanoeng ka karolo ea mashome a mararo, ha ho bapisoa le litšenyehelo tsa ho hlahisa sistimi ea mabone ea Edison.

 2000: Nakong ena, terata ea mabone e ka bang limithara tse libilione tse 20 e huloa selemo se seng le se seng, bolelele bo lekanang le sebaka se pakeng tsa lefats'e le khoeli ka makhetlo a ka bang 50. Mabone a ja 4% le 5% ea tlhahiso eohle ea tungsten.

 

TUNGSTEN KAJENO

Kajeno, carbide ea tungsten e atile haholo, 'me ts'ebeliso ea eona e kenyelletsa ho seha tšepe, ho etsa lehong, polasetiki, metsoako le li-ceramic tse bonolo, ho etsa li-chipless (tse chesang le tse batang), ho merafo, kaho, ho cheka mafika, likarolo tsa meaho, likarolo tsa ho tsofala le likarolo tsa sesole.

 

Li-alloy tsa tšepe ea tungsten le tsona li sebelisoa tlhahisong ea li-nozzle tsa enjene ea rokete, tse lokelang ho ba le thepa e ntle ea ho hanela mocheso. Li-alloy tse nang le tungsten tse ngata li sebelisoa mahareng a turbine le likarolong le liphahlo tse sa tsofaleng.

 

Leha ho le jwalo, ka nako e tshwanang, puso ya lebone la incandescent e fihlile pheletsong kamora dilemo tse 132, ha di qala ho fela ka nako e itseng US le Canada.

 


Nako ea poso: Phupu-29-2021